Ceza
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: 2026’da Değişen Kurallar
HAGB nedir, hangi şartlarla verilir? 7589 sayılı Kanun’la gelen taksitle zarar giderme, istinaf yolu ve beş yıllık denetim süresi.
Av. Hayati Harrani CevheriKurucu ortak
3 dk okuma
Kısaca
- İki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezasında HAGB verilebilir.
- Denetim süresi beş yıldır; iyi hâlle geçerse dava düşer.
- Zarar taksitle de giderilebilir; sanığın kabulü şartı yeni metinde yer almıyor.
- 7589 sayılı Kanun’la HAGB kararlarına karşı istinaf yolu açıldı.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, ceza yargılamasında sanığa ikinci bir şans tanıyan bir kurumdur. Mahkeme hükmü kurar, ancak bu hüküm belirli bir süre sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaz. 16 Temmuz 2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanun, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesini yeniden düzenledi. Uygulamada en çok merak edilen noktaları aşağıda topladık.
Hangi şartlar aranır?
- Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az hapis ya da adli para cezası olmalıdır.
- Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûmiyeti bulunmamalıdır.
- Mahkeme, sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varmalıdır.
- Suçun işlenmesiyle mağdurun ya da kamunun uğradığı zarar giderilmelidir.
Zararın giderilmesi nasıl değişti?
Zararı derhâl gideremeyen sanık için yeni bir imkân getirildi: Zarar, denetim süresi boyunca aylık taksitlerle ödenerek tamamen giderilmek şartıyla da HAGB kararı verilebilir. Önceki düzenlemede aranan “sanığın HAGB’yi kabul etmesi” şartı yeni metinde yer almıyor.
Denetim süresi ve sonuçları
Sanık beş yıl süreyle denetime tabi olur. Bu süre içinde kasıtlı bir suç nedeniyle yeniden HAGB kararı verilemez. Mahkeme bir yılı geçmemek üzere eğitim programına devam, gözetim altında çalışma ya da belirli yerlere gitme yasağı gibi yükümlülükler koyabilir. Denetim süresince dava zamanaşımı durur.
- Süre iyi hâlle geçerse: Hüküm ortadan kaldırılır, davanın düşmesine karar verilir.
- Kasıtlı yeni suç işlenirse: Hüküm açıklanır. Mahkeme gerekli değerlendirmeyi yaparak cezayı belirler.
HAGB verilen hükümdeki hapis cezası ertelenemez ve seçenek yaptırıma çevrilemez. Bu nedenle “ertelenmiş ceza” ile aynı şey değildir.
Kararı nasıl denetleteceksiniz?
Önceki sistemde HAGB kararına karşı yalnızca itiraz edilebiliyordu; bu durum uzun süre eleştirildi. 7589 sayılı Kanun’la istinaf yolu açıldı. Delil değerlendirmesine itirazı olan sanık, kararı daha kapsamlı bir incelemeye götürebilir. Süre, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır.
HAGB iş hayatını etkiler mi?
Hüküm açıklanmadığı için adli sicil kaydında mahkûmiyet olarak yer almaz; yalnızca bu amaçla tutulan kayıtta görünür ve belirli mercilere bilgi verilebilir. Memurluk, askerlik ve güvenlik soruşturmaları açısından sonuçlar değişkendir, özel kanunlardaki düzenlemeler ayrıca incelenmelidir.
Sonuç cezayı önceden görmek
HAGB’nin mümkün olup olmadığı sonuç cezaya bağlıdır. Hapis cezası hesaplama aracıyla indirim ve artırımlardan sonra ortaya çıkacak tutarı görebilirsiniz.
Temsilî örnek
Trafikte çıkan bir tartışmada yaralama suçundan yargılanan sanığa bir yıl üç ay hapis cezası verilir. Daha önce kasıtlı suçtan mahkûmiyeti yoktur. Mağdurun tedavi giderini tek seferde ödeyemeyeceğini belirtir, ödeme planı sunar. Mahkeme zararın denetim süresinde taksitle giderilmesi şartıyla HAGB kararı verebilir. Taksitler aksarsa kararın sonuçları değişeceğinden ödeme takvimi gerçekçi kurulmalıdır.
Sık yapılan hatalar
- HAGB’yi beraat ya da aklanma sanmak
- Denetim süresinde yeni bir suça karışmanın sonucunu hafife almak
- Taksit planını gücünü aşan tutarlarla kurmak
- İstinaf hakkını düşünmeden süreyi geçirmek
- Kamu görevi başvurularındaki etkisini önceden araştırmamak
Görüşmeye gelirken
- Karar ya da duruşma tutanağı
- Mağdurun zararını gösteren belgeler
- Ödeme yaptıysanız dekontlar
- Adli sicil ve arşiv kaydı
Sık sorulan sorular
HAGB’yi kabul etmeyebilir miyim?
Yeni metinde sanığın kabulü şartı yer almıyor. Kararın aleyhinize olduğunu düşünüyorsanız istinaf yoluna başvurabilirsiniz.
İkinci kez HAGB verilir mi?
Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç nedeniyle yeniden HAGB kararı verilemez. Süre bittikten sonraki durum dosyaya göre değerlendirilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
