Fikri ve Sınai Haklar
Marka Tescili Nasıl Yapılır? Araştırma, Başvuru, İtiraz ve Koruma
İşletmenizin adını ya da logosunu güvence altına almak için adım adım: benzerlik araştırması, sınıf seçimi, yayın ve itiraz süreci.
Av. Ebubekir PolatKurucu ortak
3 dk okuma
Kısaca
- Başvurudan önce benzer marka araştırması yapılmalıdır.
- Başvuru yayımlandıktan sonra iki ay içinde üçüncü kişiler itiraz edebilir.
- Koruma başvuru tarihinden itibaren on yıldır ve yenilenebilir.
- Beş yıl kullanılmayan marka iptal edilebilir.
Yıllarca emek verdiğiniz işletmenin adını bir gün başkasının tescil ettirdiğini öğrenmek, hem tabelanızı hem de müşterinizi kaybetme riski demektir. Marka tescili, küçük bir esnaf için bile en ucuz sigortalardan biridir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’na göre süreci özetledik.
Marka olarak ne tescil edilebilir?
Kişi adları, sözcükler, şekiller, harfler, sayılar, ambalaj biçimi, renkler ve ses gibi, bir işletmenin mal ya da hizmetini diğerlerinden ayırt etmeye yarayan her işaret marka olabilir. Şart, ayırt edici olması ve sicilde açıkça gösterilebilmesidir.
Adım adım başvuru
- Araştırma: Türk Patent ve Marka Kurumu’nun veri tabanında aynı ya da benzer markaları tarayın. Yalnızca birebir aynı olanlara değil, ses ve anlam benzerliğine de bakın.
- Sınıf seçimi: Nice sınıflamasına göre mal ve hizmetleri belirleyin. Çok dar seçim korumayı azaltır, çok geniş seçim itiraz riskini artırır.
- Başvuru: Çevrim içi sistem üzerinden ya da vekil aracılığıyla yapılır, başvuru ücreti ödenir.
- Şekli inceleme: Eksikler için süre verilir.
- Mutlak ret incelemesi: Tanımlayıcı, ayırt edici olmayan, yanıltıcı işaretler reddedilir.
- Yayın: Başvuru Resmî Marka Bülteni’nde yayımlanır.
- İtiraz süresi: Üçüncü kişiler iki ay içinde itiraz edebilir.
- Tescil: İtiraz yoksa ya da reddedilirse tescil ücreti ödenir, belge düzenlenir.
Marka tescilinde süreler
- Yayına itiraz
- İki ay
- Koruma süresi
- On yıl (yenilenebilir)
- Ret kararına itiraz
- İki ay
- Kullanmama nedeniyle iptal
- Beş yıl
Reddedilme sebepleri
- Malın türünü ya da niteliğini doğrudan anlatan işaretler
- Daha önce tescilli aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzer markalar
- Halkı yanıltabilecek işaretler
- Kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı işaretler
- Kötü niyetle yapılan başvurular (itiraz üzerine)
Markanızı korumak
Bültenleri düzenli izlemek gerekir. Sizinkine benzeyen bir başvuru yayımlandığında iki aylık süreyi kaçırırsanız, hükümsüzlük davası açmak zorunda kalırsınız. Marka hakkına tecavüz hâlinde tespit, durdurma, önleme ve tazminat talep edilebilir. Fikri ve sınai haklar mahkemesi görevlidir; bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar. Ayrıca belirli eylemler ceza davasına konu olur.
Kullanmama riski
Marka tescilden itibaren beş yıl içinde haklı bir neden olmaksızın ciddi biçimde kullanılmazsa ya da kullanım beş yıl kesintiye uğrarsa iptal edilebilir. İptal talepleri 10 Ocak 2024’ten itibaren Türk Patent nezdinde görülüyor. Fatura, reklam ve katalog gibi kullanım belgelerini saklayın.
Logo ve ad ayrı değerlendirilir. Mümkünse sözcük markası ile şekil markası ayrı tescil edilmelidir; böylece logoyu değiştirseniz de ad korunur.
Temsilî örnek
Bir kafe sahibi yedi yıldır kullandığı adı tescil ettirmemiştir. Şube açmaya hazırlanırken aynı adın başka bir firma adına tescilli olduğunu öğrenir ve ihtar alır. Daha önceki kullanımını gösteren faturalar, tabela fotoğrafları ve sosyal medya kayıtları savunmasında önem kazanır. Ancak süreç hem masraflı hem belirsizdir. Küçük bir başvuru ücretiyle baştan alınacak koruma, bu riski ortadan kaldırırdı.
Sık yapılan hatalar
- Araştırma yapmadan logo bastırmak
- Yalnızca birebir aynı adı kontrol etmek
- Yanlış ya da eksik sınıf seçmek
- Bültenleri izlememek
- Yenileme tarihini kaçırmak
Görüşmeye gelirken
- Marka adı ve logo dosyası
- Mal ve hizmet listesi
- İlk kullanım belgeleri
- Vergi levhası ya da kimlik bilgisi
Sık sorulan sorular
Tescil ne kadar sürer?
İtiraz yoksa genellikle sekiz ay ile bir yıl arasında tamamlanır. İtiraz olması süreyi uzatır.
Şirket unvanım marka sayılır mı?
Hayır. Ticaret unvanı tescili, marka hakkı sağlamaz. İkisi ayrı korumalardır.
Tescil yurt dışında da geçerli mi?
Marka koruması ülkeseldir. Yurt dışı için ilgili ülkelerde ya da Madrid Protokolü üzerinden başvuru gerekir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
