Yabancılar
Sınır Dışı (Deport) Kararına Karşı Dava: Yedi Günlük Süre ve Yol Haritası
Sınır dışı etme kararı tebliğ edildiğinde ne yapılır? Dava süresi, idari gözetim, giriş yasağı ve kararın iptali için sunulacak belgeler.
Av. Ebubekir PolatKurucu ortak
3 dk okuma
Kısaca
- Dava süresi tebliğden itibaren yedi gündür, internetteki eski “on beş gün” bilgisi geçersizdir.
- Dava sonuçlanana kadar kural olarak sınır dışı işlemi uygulanmaz.
- İdari gözetime karşı başvuru sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- Aile, iş ve ikamet bağlarını gösteren belgeler önem taşır.
Türkiye’de yıllardır yaşayan, ailesi ve işi olan bir yabancı için sınır dışı kararı hayatı bir anda altüst edebilir. Karar, valilik tarafından verilir ve yabancıya tebliğ edilir. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’na göre yapılması gerekenleri özetledik.
Karar hangi nedenlerle verilir?
Kanunun 54. maddesi sınır dışı nedenlerini sayar. Başlıcaları şunlardır:
- Kamu düzeni, kamu güvenliği ya da kamu sağlığı açısından tehdit
- Sahte belge kullanımı
- Vize ya da ikamet ihlali
- Çalışma izni olmadan çalışma
- Giriş ve çıkış kurallarına aykırılık
- Mahkûmiyet ya da terör yönünden tespitler
Süreler
Bilinmesi gereken süreler
- İdare mahkemesinde dava
- Tebliğden itibaren yedi gün
- Mahkemenin karar süresi
- On beş gün
- Terke davet süresi
- On beş ile otuz gün
- İdari gözetim
- En çok altı ay + altı ay uzatma
Yedi gün çok kısadır ve geçirilirse dava süre aşımından reddedilir. Tebliğ evrakını imzalarken tarihi not edin, gözetim altındaysanız avukatınıza vekâlet için kurumdan yardım isteyin.
Kimler sınır dışı edilemez?
Kanunun 55. maddesi bazı durumlarda karar alınsa dahi uygulanmamasını öngörür: Ölüm cezası, işkence, insanlık dışı muamele riski bulunanlar; ağır sağlık sorunları nedeniyle yolculuk edemeyecek olanlar; tedavisi devam eden kritik hastalar; hamilelik gibi özel durumlar. Bu risklerin belgelenmesi gerekir.
Dava dilekçesi nasıl hazırlanır?
- Kararın dayanağını inceleyin, gerekçe yeterli mi bakın.
- Özel hayat ve aile hayatının korunması yönünden bağları ortaya koyun.
- Türk vatandaşı eş veya çocuk, iş, okul, kira ve sağlık belgelerini ekleyin.
- Ülkenize dönmeniz hâlinde karşılaşacağınız riskleri belgelendirin.
- Dava süresince kalmanızı sağlayacak talepleri ekleyin.
İdari gözetim
Kaçma riski, kuralları ihlal ya da kamu güvenliği tehdidi hâlinde yabancı geri gönderme merkezinde tutulabilir. Karara karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur, karar kısa sürede verilir. Sınır dışı davası ile gözetim itirazı farklı mercilerdedir; ikisini de ayrı ayrı yürütmek gerekir.
Giriş yasağı
Sınır dışı edilen yabancı için giriş yasağı konulabilir. Süre kural olarak beş yılı geçmez, ağır tehdit hâllerinde en çok on yıl daha uzatılabilir. Yasağın kaldırılması ya da kısaltılması için ayrı başvuru ve dava yolu vardır.
Temsilî örnek
Türkiye’de altı yıldır yaşayan, Türk vatandaşı bir kadınla evli bir yabancının ikamet izni süresi dolmuştur. Bir kontrol sırasında hakkında sınır dışı kararı verilir. Tebliğ edilen günü not eder, ertesi gün avukatıyla görüşür. Evlilik belgesi, çocuğun okul kaydı, iş sözleşmesi ve kira kontratıyla dava açılır. Yedi gün dolmadan açılan dava, aile bağlarının değerlendirilmesine imkân tanır.
Sık yapılan hatalar
- Tebliğ tarihini not etmemek
- Süreyi on beş gün sanmak
- Anlamadığı belgeyi imzalamak
- İdari gözetim ile sınır dışı davasını karıştırmak
- Pasaport ve ikamet kayıtlarını yanında bulundurmamak
Görüşmeye gelirken
- Sınır dışı kararı
- Pasaport ve ikamet belgeleri
- Evlilik, nüfus ve okul belgeleri
- İş sözleşmesi ve kira sözleşmesi
Sık sorulan sorular
Türkçe bilmiyorum, kararı nasıl anlayacağım?
Tercüme talep etme hakkınız vardır. Büromuzda Arapça ve İngilizce görüşebilirsiniz. Kararı imzalamadan önce içeriğini sorun.
Çocuğum Türk vatandaşı, sınır dışı edilebilir miyim?
Aile bağı kararı otomatik engellemez ama güçlü bir değerlendirme ölçütüdür. Dava dilekçesinde mutlaka belgelerle ortaya konmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.
